6 nov. 2025

TOM 4.0 - Op weg naar volledige robotisering in tomatenteelt

Ridder is al vele jaren betrokken bij arbeidsmanagement. Arbeid is een van de grootste uitdagingen in de glastuinbouw, niet alleen de kosten maar ook het vinden en behouden van kundige en gemotiveerde mensen. Met Ridder Productive en Robotics bieden we oplossingen voor de kassen van vandaag. Tegelijk geloven we dat de uitdagingen van morgen vragen om een holistische aanpak die leidt tot een systeemverandering.

Zo is het project TOM 4.0 ontstaan. Om vergaande automatisering en robotisering te realiseren werkt Ridder aan een geheel nieuw teeltconcept voor tomaten. Om robotisering te vereenvoudigen vinden teeltsturing en oogst plaats op een centrale locatie. Daarvoor gebruikt het TOM 4.0 systeem korte planten met slechts twee trossen, geteeld op mobiele goten, vergelijkbaar met slateelt op goten MGS. Elke week worden planten met rijpe vruchten geoogst en worden nieuwe planten ingegroeid.

We zijn gestart met simulaties van zowel de gewasgroei als het logistieke systeem. Hieruit bleek dat een extra productie van twintig procent mogelijk is ten opzichte van de gebruikelijke hogedraadteelt. Deze toename komt vooral door een betere lichtbenutting van jonge planten.

In 2022 bundelden Van der Hoeven Horticultural Projects en Hortiplan de krachten om het TOM 4.0 concept verder te ontwikkelen. In de jaren daarop en met steun van Innovatiefonds Hagelunie zijn teeltproeven uitgevoerd in het World Horti Center in Naaldwijk voor modelvalidatie en ontwikkeling van het teeltrecept. Daarnaast is gewasondersteuning ontwikkeld en is de economische haalbaarheid onderzocht. Op basis van de veelbelovende resultaten wordt het TOM 4.0 teeltsysteem vanaf 2025 op grotere schaal getest in België bij het Proefstation voor de Groenteteelt (PSKW).

TOM 4.0 is ontworpen om de robotisering van de tomatenteelt mogelijk te maken. Daarnaast biedt het systeem meerdere kansen voor duurzame teelt.

1. Mobiel teeltsysteem 

In dit systeem worden gewassen geteeld op mobiele goten die door verschillende klimaatzones in de kas bewegen. Elke zone is specifiek ingericht voor een groeifase, van opkweek tot oogst. Dit maakt nauwkeurige omgevingssturing en efficiënter ruimte en middelengebruik mogelijk.

2. Korte tomatenplanten 

We werken met compacte, generatieve tomatenrassen die ideaal zijn voor hoge plantdichtheid en automatisering. Deze planten hebben kortere internodiën, vragen minder verticale ruimte en zijn beter te beheren met robotsystemen. Dat vereenvoudigt dieven, oogsten en monitoring en vermindert de arbeidsvraag. 

3. Vraaggestuurde productie 

Door voorspellen te combineren met realtime data kunnen telers het productieniveau afstemmen op de marktvraag. Dit maakt planning flexibeler, vermindert overproductie en zorgt voor efficiënte inzet van middelen gedurende de teeltcyclus.

4. Duurzame teelt

Door voorspellen te combineren met realtime data kunnen telers het productieniveau afstemmen op de marktvraag. Dit maakt planning flexibeler, vermindert overproductie en zorgt voor efficiënte inzet van middelen gedurende de teeltcyclus. 

5. Volledige automatisering 

Robots voeren repetitieve taken uit zoals planten, gewasbeweging, dieven en oogsten. Deze systemen worden ondersteund door AI gestuurde monitoring die plantgezondheid, groei en omgevingscondities volgt. Het doel is een volledig autonome productiestroom met hoge kwaliteit en minder afhankelijkheid van handarbeid.

TOM 4.0 is een betekenisvolle stap vooruit voor onze sector. Samen met onze partners brengen we innovatieve en praktische oplossingen naar de kas van de volgende generatie. Laten we verbinden voor groei en potentie omzetten in meetbare vooruitgang.